Giá trị pháp lý của vi bằng trong giao dịch dân sự
Trong thực tiễn giao dịch dân sự, kinh doanh và đời sống xã hội, vi bằng ngày càng được nhiều người lựa chọn để ghi nhận sự kiện, hành vi xảy ra trên thực tế. Tuy nhiên, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa vi bằng và văn bản công chứng, dẫn đến hiểu sai về giá trị pháp lý của vi bằng, đặc biệt là trong các tranh chấp nhà đất, hợp đồng, giao dịch dân sự.
>>> Xem thêm: Vai trò của văn phòng công chứng trong việc phòng ngừa tranh chấp dân sự hiện nay
📄 Vi bằng là gì theo quy định pháp luật?
⚖️ Khái niệm vi bằng
Theo khoản 3 Điều 2 Nghị định 08/2020/NĐ-CP, vi bằng được định nghĩa như sau:
“Vi bằng là văn bản do Thừa phát lại lập, ghi nhận sự kiện, hành vi có thật theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức.”
📌 Bản chất pháp lý của vi bằng:
Chỉ ghi nhận sự kiện, hành vi thực tế;
Không xác nhận tính hợp pháp của giao dịch;
Không làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự.
❓ Vi bằng có phải là văn bản công chứng không?
🚫 Vi bằng không phải là công chứng
📌 Pháp luật hiện hành không coi vi bằng là văn bản công chứng, bởi:
Vi bằng do Thừa phát lại lập, không phải công chứng viên;
Không điều chỉnh bởi Luật Công chứng 2014;
Không xác nhận nội dung, ý chí hay tính hợp pháp của giao dịch.
👉 Do đó, cần hiểu đúng rằng không tồn tại khái niệm “công chứng vi bằng” trong pháp luật Việt Nam, mà chỉ có lập vi bằng.
⚖️ Giá trị pháp lý của vi bằng theo quy định pháp luật
📌 Giá trị pháp lý của vi bằng trong tố tụng
Theo khoản 2 Điều 36 Nghị định 08/2020/NĐ-CP:
“Vi bằng là nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật.”
📌 Điều này có nghĩa:
Vi bằng có giá trị chứng cứ;
Tòa án sẽ xem xét vi bằng kết hợp với các chứng cứ khác;
Vi bằng không có giá trị chứng minh tuyệt đối.
📌 Giá trị pháp lý của vi bằng trong quan hệ dân sự
Vi bằng có thể được sử dụng để:
🧾 Ghi nhận tình trạng tài sản 🧑⚖️ Ghi nhận hành vi vi phạm nghĩa vụ 📷 Ghi nhận việc giao – nhận tiền, tài sản (mang tính thực tế) 📍 Ghi nhận hiện trạng nhà, đất, công trình
⚠️ Tuy nhiên, giá trị pháp lý của vi bằng chỉ dừng lại ở việc chứng minh sự kiện, hành vi đã xảy ra, không chứng minh quyền sở hữu hay quyền sử dụng.
❌ Vi bằng không làm phát sinh quyền sở hữu, quyền sử dụng đất
📌 Lập vi bằng giao tiền mua nhà đất:
Không làm phát sinh quyền sử dụng đất;
Không đủ điều kiện để sang tên sổ đỏ;
Không được Văn phòng đăng ký đất đai chấp nhận.
⚠️ Đây là hiểu lầm rất phổ biến và tiềm ẩn rủi ro lớn.
📌 Những trường hợp thường bị nhầm lẫn về giá trị pháp lý của vi bằng
🏠 Vi bằng trong giao dịch mua bán nhà đất
Nhiều người cho rằng:
“Lập vi bằng mua bán nhà đất là đủ an toàn, không cần công chứng.”
🚨 Thực tế:
Vi bằng chỉ ghi nhận việc giao tiền, giao giấy tờ;
Không xác nhận việc chuyển nhượng;
Giao dịch vẫn có thể bị tuyên vô hiệu.
📝 Vi bằng trong đặt cọc mua bán
📌 Vi bằng có thể:
Ghi nhận việc giao tiền đặt cọc;
Ghi nhận nội dung thỏa thuận thực tế.
👉 Nhưng không thay thế hợp đồng đặt cọc, càng không thay thế hợp đồng mua bán công chứng.
🧾 Ví dụ minh họa thực tế về giá trị pháp lý của vi bằng
⚖️ Ví dụ 1: Vi bằng được Tòa án chấp nhận là chứng cứ
Anh A và chị B có tranh chấp về việc giao tiền đặt cọc mua nhà. Anh A xuất trình vi bằng ghi nhận việc giao tiền, kèm hình ảnh, thời gian, địa điểm cụ thể.
📌 Kết quả:
Tòa án chấp nhận vi bằng là chứng cứ chứng minh việc giao tiền;
Làm căn cứ giải quyết nghĩa vụ hoàn trả tiền.
🚫 Ví dụ 2: Vi bằng không được công nhận để sang tên nhà đất
Ông C mua đất bằng giấy tay, lập vi bằng ghi nhận việc giao tiền và giao đất. Sau đó ông C yêu cầu sang tên sổ đỏ.
📌 Kết quả:
Cơ quan đăng ký đất đai từ chối;
Vi bằng không có giá trị làm căn cứ sang tên;
Giao dịch tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp, vô hiệu.
>>> Xem thêm: Việc thực hiện đúng công chứng mua bán nhà đấtgiúp hạn chế tranh chấp phát sinh sau giao dịch
⚠️ Khi nào nên lập vi bằng để phát huy đúng giá trị pháp lý?
📌 Vi bằng nên được sử dụng trong các trường hợp:
✔️ Ghi nhận hiện trạng tài sản ✔️ Ghi nhận hành vi vi phạm nghĩa vụ ✔️ Ghi nhận việc giao nhận tiền, tài sản ✔️ Ghi nhận sự kiện khách quan có thể làm chứng cứ
🚫 Không nên dùng vi bằng để:
Thay thế công chứng;
Hợp thức hóa giao dịch trái pháp luật;
Mua bán nhà đất chưa đủ điều kiện.
✅ Kết luận
🔹 Vi bằng không phải là văn bản công chứng 🔹 Giá trị pháp lý của vi bằng chỉ là giá trị chứng cứ 🔹 Không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ dân sự 🔹 Không thay thế hợp đồng công chứng, chứng thực
📌 Hiểu đúng giá trị pháp lý của vi bằng sẽ giúp bạn sử dụng đúng công cụ pháp lý, tránh rủi ro và tranh chấp không đáng có.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
