Trách nhiệm trả nợ theo thỏa thuận tài sản trước hôn nhân
Trong đời sống hôn nhân hiện đại, nhiều cặp đôi chủ động lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân nhằm minh bạch quyền sở hữu và trách nhiệm tài chính. Tuy nhiên, khi phát sinh nợ chung sau hôn nhân, không ít người băn khoăn liệu trách nhiệm trả nợ theo thỏa thuận tài sản có được pháp luật công nhận tuyệt đối hay không, đặc biệt trong quan hệ với bên thứ ba. Việc hiểu đúng mối quan hệ giữa thỏa thuận tài sản và nghĩa vụ trả nợ chung có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa rủi ro và tranh chấp pháp lý.
>>> Xem thêm: Nếu bạn cần công chứng mà không muốn mất cả buổi sáng chờ đợi, hãy đến phòng công chứng.
1. Trách nhiệm trả nợ chung của vợ chồng theo quy định pháp luật
Theo Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có nghĩa vụ chung về tài sản đối với các khoản nợ phát sinh trong các trường hợp sau:
Nợ nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình
Nợ do cả hai vợ chồng cùng xác lập
Nợ do một bên xác lập nhưng vì lợi ích chung của gia đình
Nợ phát sinh từ việc sử dụng tài sản chung
Ngoài ra, Điều 27 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 xác định vợ chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình.
➡️ Đây là cơ sở pháp lý xác định nợ chung vợ chồng, kể cả khi chỉ một người đứng tên giao dịch.
2. Trách nhiệm trả nợ theo thỏa thuận tài sản được pháp luật thừa nhận ra sao?
Theo Điều 47 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có quyền lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận, trong đó có thể:
Phân định tài sản chung – tài sản riêng
Thỏa thuận về quyền, nghĩa vụ tài chính của mỗi bên
Cụ thể, Điều 48 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 cho phép vợ chồng thỏa thuận:
Nghĩa vụ tài chính gắn với tài sản riêng
Cách thức chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ phát sinh sau hôn nhân
➡️ Như vậy, trách nhiệm trả nợ theo thỏa thuận tài sản là hợp pháp nếu thỏa thuận:
Được lập trước khi kết hôn
Được công chứng hoặc chứng thực
Không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội
>>> Xem thêm: Mọi lo ngại về hồ sơ, thuế, phí trước bạ sẽ được giải quyết khi bạn chọn dịch vụ sổ đỏ trọn gói.
3. Thỏa thuận tài sản có loại trừ trách nhiệm trả nợ chung không?
Mặc dù được pháp luật công nhận, thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không có giá trị tuyệt đối trong mọi trường hợp.
Theo Điều 45 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nghĩa vụ tài sản riêng của vợ hoặc chồng bao gồm:
Nghĩa vụ phát sinh trước hôn nhân
Nghĩa vụ phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật của một bên
Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng tài sản riêng
thì dù có thỏa thuận tài sản, Tòa án vẫn có thể xác định đó là nợ chung, buộc cả hai cùng chịu trách nhiệm.
➡️ Do đó, trách nhiệm trả nợ theo thỏa thuận tài sản không được dùng để né tránh nghĩa vụ trả nợ chung hợp pháp.
4. Trách nhiệm trả nợ theo thỏa thuận tài sản trong quan hệ với bên thứ ba
Theo Điều 60 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, quyền và nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba được xác định:
Theo thỏa thuận tài sản, nếu người thứ ba biết hoặc phải biết về thỏa thuận
Theo quy định chung của pháp luật, nếu người thứ ba không biết về thỏa thuận
Ví dụ thực tế: Anh A và chị B có thỏa thuận tài sản trước hôn nhân, quy định mọi khoản vay phục vụ hoạt động kinh doanh cá nhân do mỗi bên tự chịu trách nhiệm. Sau khi kết hôn, anh A vay ngân hàng để đầu tư riêng nhưng hợp đồng vay không ghi nhận thỏa thuận tài sản. Khi anh A mất khả năng thanh toán, ngân hàng có quyền yêu cầu cả hai vợ chồng cùng trả nợ vì không được thông báo về thỏa thuận.
➡️ Trường hợp này cho thấy, trách nhiệm trả nợ theo thỏa thuận tài sản chỉ ràng buộc giữa vợ chồng, không mặc nhiên ràng buộc bên thứ ba.
>>> Xem thêm: Bài viết này đặc biệt hữu ích cho sinh viên, người đi làm cần Chứng thực giấy tờ.
5. Rủi ro pháp lý khi thỏa thuận tài sản không quy định rõ trách nhiệm trả nợ
Theo Điều 50 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, thỏa thuận tài sản có thể bị tuyên vô hiệu nếu:
Nội dung không rõ ràng, gây nhầm lẫn
Xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác
Nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ
Trên thực tế, các rủi ro thường gặp gồm:
Không phân định rõ nợ chung và nợ riêng
Không dự liệu các khoản nợ phát sinh từ kinh doanh, đầu tư
Không có cơ chế chứng minh khoản nợ là nghĩa vụ riêng
➡️ Khi đó, Tòa án thường áp dụng chế độ tài sản theo luật định, khiến thỏa thuận mất hiệu lực thực tế.
6. Kết luận
Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân và trách nhiệm trả nợ chung có mối quan hệ chặt chẽ nhưng không đồng nhất. Pháp luật cho phép vợ chồng thỏa thuận phân định trách nhiệm trả nợ theo thỏa thuận tài sản, song thỏa thuận này không được dùng để loại trừ nghĩa vụ trả nợ chung hợp pháp, đặc biệt trong quan hệ với bên thứ ba. Để bảo đảm giá trị pháp lý và hạn chế tranh chấp, thỏa thuận tài sản cần được soạn thảo rõ ràng, công chứng hợp lệ và minh bạch khi xác lập các giao dịch tài chính sau hôn nhân.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
