Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTrong đời sống hôn nhân, việc vay vốn, bảo lãnh, đầu tư, kinh doanh là nhu cầu phổ biến. Tuy nhiên, khi phát sinh tranh chấp hoặc ly hôn, câu hỏi thường gây nhiều mâu thuẫn là: khoản vay đó là nợ riêng và nợ chung vợ chồng? Ai có trách nhiệm trả nợ? Việc xác định đúng bản chất pháp lý của khoản nợ có ý nghĩa quyết định đến quyền lợi tài sản, nghĩa vụ thi hành án và trách nhiệm dân sự của mỗi bên. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết căn cứ pháp lý, tiêu chí phân loại và ví dụ minh họa thực tế.
>>> Xem thêm: Nếu bạn đang chuẩn bị nhiều giấy tờ, dịch vụ công chứng này sẽ giúp bạn tiết kiệm đáng kể thời gian đi lại.
1. Nợ riêng và nợ chung vợ chồng được xác định theo nguyên tắc nào?
✅ 1.1. Nguyên tắc pháp lý về nợ riêng và nợ chung vợ chồng
Pháp luật hôn nhân và gia đình xác định nghĩa vụ tài sản của vợ chồng dựa trên:
-
Mục đích phát sinh nghĩa vụ;
-
Chủ thể xác lập giao dịch;
-
Việc sử dụng khoản vay;
-
Thỏa thuận giữa vợ chồng.
📌 Căn cứ pháp lý:
-
Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng.
-
Điều 45 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định về nghĩa vụ riêng về tài sản của vợ, chồng.
Đây là cơ sở trực tiếp để phân biệt nợ riêng và nợ chung vợ chồng.
✅ 1.2. Nguyên tắc suy đoán trách nhiệm liên đới về nợ riêng và nợ chung vợ chồng
Nếu khoản nợ phát sinh trong thời kỳ hôn nhân và phục vụ nhu cầu chung của gia đình, mặc nhiên được coi là nghĩa vụ chung, trừ khi chứng minh được đó là nợ riêng.
2. Trường hợp nào được xác định là nợ chung của vợ chồng?
✅ 2.1. Nợ chung của vợ chồng phục vụ nhu cầu thiết yếu của gia đình
📌 Căn cứ pháp lý – Khoản 1 Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Vợ chồng có nghĩa vụ chung về tài sản đối với giao dịch do một bên thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình.
Ví dụ: vay tiền để chữa bệnh, học phí cho con, sửa nhà ở chung.
✅ 2.2. Nợ chung của vợ chồng do cả hai cùng ký hoặc cùng thỏa thuận
📌 Căn cứ pháp lý:
Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng xác lập.
Trường hợp cả hai cùng ký hợp đồng vay, bảo lãnh, thế chấp thì trách nhiệm trả nợ là liên đới.
✅ 2.3. Nợ chung của vợ chồng phát sinh từ việc sử dụng tài sản chung
📌 Căn cứ pháp lý – Khoản 2 Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung.
Ví dụ: vay vốn thế chấp nhà đất chung để kinh doanh.
✅ 2.4. Nợ chung của vợ chồng từ hoạt động kinh doanh chung
Nếu cả hai cùng tham gia kinh doanh, cùng hưởng lợi nhuận, thì khoản nợ phục vụ hoạt động này được xác định là nghĩa vụ chung.
>>> Xem thêm:Không cần mất thời gian chờ đợi, hãy trải nghiệm ngay dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói – giúp bạn hoàn tất thủ tục trong thời gian sớm nhất.
3. Trường hợp nào được xác định là nợ riêng của vợ hoặc chồng?
✅ 3.1. Nợ riêng phát sinh trước thời kỳ hôn nhân
📌 Căn cứ pháp lý – Khoản 1 Điều 45 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Nghĩa vụ phát sinh trước khi kết hôn là nghĩa vụ riêng.
✅ 3.2. Nợ riêng phục vụ mục đích cá nhân, không vì lợi ích gia đình
📌 Ví dụ:
-
Vay tiền đánh bạc;
-
Vay để đầu tư cá nhân không thông báo cho bên kia;
-
Vay để chi tiêu riêng.
✅ 3.3. Nợ riêng do vi phạm pháp luật gây thiệt hại
📌 Căn cứ pháp lý – Khoản 3 Điều 45 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Nghĩa vụ phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật của một bên là nghĩa vụ riêng.
✅ 3.4. Nợ riêng theo thỏa thuận của vợ chồng
Nếu vợ chồng có văn bản thỏa thuận phân định nghĩa vụ tài chính, khoản nợ có thể được xác định là nợ riêng.
4. Ví dụ minh họa thực tế về nợ riêng và nợ chung vợ chồng
📌 Ví dụ 1: Nợ chung
Anh A vay ngân hàng 500 triệu đồng để sửa căn nhà chung của vợ chồng. Dù chỉ anh A đứng tên hợp đồng, khoản vay phục vụ nhu cầu thiết yếu nên được xác định là nợ chung.
📌 Ví dụ 2: Nợ riêng
Chị B vay 300 triệu đồng để đầu tư chứng khoán cá nhân, không thông báo cho chồng và không sử dụng cho gia đình. Khoản nợ này được xác định là nợ riêng của chị B.
📌 Ví dụ 3: Tranh chấp nghĩa vụ trả nợ về nợ chung và nợ riêng
Anh C vay tiền mở cửa hàng riêng, vợ không tham gia, nhưng lợi nhuận được dùng chi tiêu gia đình. Tòa án xác định đây là nghĩa vụ chung vì phục vụ lợi ích gia đình.
>>> Xem thêm: Hồ sơ chuẩn bị cho buổi Công chứng di chúc gồm những gì?
5. Kết luận
✔ Việc xác định nợ riêng và nợ chung vợ chồng phụ thuộc vào mục đích vay, chủ thể xác lập và lợi ích hưởng thụ.
✔ Nợ phục vụ nhu cầu gia đình, tài sản chung, kinh doanh chung là nợ chung.
✔ Nợ phục vụ mục đích cá nhân, vi phạm pháp luật hoặc phát sinh trước hôn nhân là nợ riêng.
✔ Để hạn chế tranh chấp:
-
Nên lập thỏa thuận tài sản;
-
Minh bạch mục đích vay;
-
Lưu trữ hợp đồng, chứng từ.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Thừa kế sổ tiết kiệm: Người giám hộ có quyền nhận cho trẻ chưa thành niên không?
>>> Cách tính phí công chứng giấy ủy quyền đúng quy định pháp luật
>>> Người dân nên tìm hiểu kỹ thủ tục chứng thực chữ ký để tránh bị trả lại hồ sơ
>>> Các trường hợp phổ biến cần thực hiện công chứng ủy quyền trong đời sống hằng ngày
>>> Phân biệt rõ giá trị pháp lý của bản sao y trong các giao dịch dân sự
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
