Trong giao dịch nhà đất, không ít trường hợp hợp đồng mua bán chỉ có chữ ký của một người trong quan hệ vợ chồng. Khi tranh chấp phát sinh, câu hỏi thường được đặt ra là: thiếu chữ ký vợ chồng khi mua bán nhà đất có làm hợp đồng vô hiệu không? Quyền lợi của bên mua có được bảo vệ không? Có cách nào khắc phục rủi ro pháp lý này? Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể căn cứ pháp lý, các trường hợp vô hiệu – ngoại lệ được công nhận và ví dụ minh họa thực tế.
1. Thiếu chữ ký vợ chồng khi mua bán nhà đất – pháp luật quy định thế nào?
✅ 1.1. Nhà đất là tài sản chung của vợ chồng
📌 Căn cứ pháp lý – Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Tài sản do vợ, chồng tạo ra trong thời kỳ hôn nhân, thu nhập từ lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng… là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp được xác lập là tài sản riêng.
Trong đa số trường hợp, nhà đất hình thành trong thời kỳ hôn nhân được mặc nhiên xác định là tài sản chung của vợ chồng, dù Giấy chứng nhận chỉ đứng tên một người.
✅ 1.2. Điều kiện định đoạt nhà đất là tài sản chung
📌 Căn cứ pháp lý – Khoản 1 Điều 35 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận.
📌 Khoản 2 Điều 35 quy định:
Việc định đoạt bất động sản, động sản phải đăng ký quyền sở hữu, tài sản là nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình phải có sự thỏa thuận bằng văn bản của vợ chồng.
👉 Do đó, khi mua bán nhà đất (bất động sản), bắt buộc phải có sự đồng ý của cả vợ và chồng bằng văn bản, thể hiện thông qua chữ ký trên hợp đồng hoặc văn bản ủy quyền hợp pháp.
Nếu hợp đồng thiếu chữ ký vợ chồng khi mua bán nhà đất, giao dịch đã vi phạm điều kiện định đoạt tài sản chung.
2. Thiếu chữ ký vợ chồng khi mua bán nhà đất có làm hợp đồng vô hiệu không?
✅ 2.1. Trường hợp hợp đồng có nguy cơ bị tuyên vô hiệu
📌 Căn cứ pháp lý:
Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 – Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự;
Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015 – Giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật;
Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015 – Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu.
Khi một bên vợ hoặc chồng tự ý ký hợp đồng bán nhà đất là tài sản chung mà không có sự đồng ý của người còn lại, hợp đồng có thể bị xác định:
✅ 2.2. Trường hợp ngoại lệ: dù thiếu chữ ký vợ chồng khi mua bán nhà đất, hợp đồng vẫn có thể được công nhận
Trong một số trường hợp, dù thiếu chữ ký vợ chồng khi mua bán nhà đất, Tòa án vẫn có thể xem xét công nhận giao dịch nếu:
Nhà đất được chứng minh là tài sản riêng của người ký hợp đồng;
Có văn bản ủy quyền hợp pháp nhưng chưa xuất trình kịp thời;
Bên mua là bên thứ ba ngay tình, đã hoàn tất thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất và không biết việc thiếu sự đồng ý.
Việc công nhận hay không phụ thuộc vào chứng cứ và đánh giá của Tòa án trong từng vụ việc cụ thể.
>>> Xem thêm: Hàng trăm khách hàng đã tin tưởng lựa chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ để tiết kiệm thời gian và đảm bảo tính pháp lý tuyệt đối.
3. Rủi ro pháp lý khi thiếu chữ ký vợ chồng khi mua bán nhà đất
⚠️ 3.1. Hợp đồng bị hủy, mất thời gian và chi phí tố tụng
Người mua có thể phải khởi kiện để bảo vệ quyền lợi, kéo dài nhiều năm, phát sinh chi phí lớn.
⚠️ 3.2. Nguy cơ không sang tên được sổ đỏ
Cơ quan đăng ký đất đai có thể từ chối hồ sơ nếu phát hiện thiếu chữ ký của một bên vợ hoặc chồng.
⚠️ 3.3. Tranh chấp phát sinh giữa các bên liên quan
Không chỉ tranh chấp giữa người mua – người bán mà còn phát sinh tranh chấp nội bộ trong gia đình.
4. Ví dụ minh họa thực tế về thiếu chữ ký vợ chồng khi mua bán nhà đất
📌 Ví dụ 1: Hợp đồng bị tuyên vô hiệu
Anh A tự ý ký hợp đồng bán căn nhà là tài sản chung của vợ chồng cho anh B, hợp đồng chỉ có chữ ký của anh A. Sau khi giao tiền, chị vợ khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng. Tòa án xác định việc chuyển nhượng bất động sản bắt buộc phải có sự đồng ý của cả hai vợ chồng bằng văn bản, nên tuyên hợp đồng vô hiệu, các bên hoàn trả cho nhau.
📌 Ví dụ 2: Hợp đồng được công nhận do tài sản riêng
Chị C bán căn nhà được thừa kế riêng trước hôn nhân, có đầy đủ giấy tờ chứng minh tài sản riêng. Dù hợp đồng chỉ có chữ ký của chị C, giao dịch vẫn hợp pháp vì không phải tài sản chung.
📌 Ví dụ 3: Tranh chấp do không xác lập rõ tài sản
Vợ chồng anh D mua đất trong thời kỳ hôn nhân nhưng chỉ đứng tên anh D trên sổ đỏ. Anh D tự ý bán đất, dẫn đến tranh chấp kéo dài về quyền định đoạt.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn đọc thông tin pháp lý trong sổ giúp bạn dễ dàng Kiểm tra sổ đỏ giả
5. Kết luận
✔ Thiếu chữ ký vợ chồng khi mua bán nhà đất đối với tài sản chung là vi phạm quy định về định đoạt tài sản chung và có nguy cơ rất cao bị tuyên vô hiệu. ✔ Chỉ trong các trường hợp đặc biệt như tài sản riêng, có ủy quyền hợp pháp hoặc bên thứ ba ngay tình thì giao dịch mới có thể được công nhận. ✔ Để hạn chế rủi ro:
Luôn yêu cầu chữ ký của cả hai vợ chồng khi ký hợp đồng mua bán nhà đất;
Kiểm tra kỹ tình trạng hôn nhân và nguồn gốc tài sản;
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
