Trong các quan hệ dân sự, hợp đồng ủy quyền được sử dụng rất phổ biến nhằm tạo điều kiện cho một cá nhân, tổ chức thực hiện công việc thay cho người khác. Tuy nhiên, khi người ủy quyền chết, nhiều người đặt ra câu hỏi: hợp đồng ủy quyền có còn hiệu lực hay không, hay đã chấm dứt hợp đồng ủy quyền theo quy định pháp luật?
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng là địa chỉ pháp lý quan trọng khi thực hiện các giao dịch dân sự và nhà đất
📄 Khái niệm hợp đồng ủy quyền theo pháp luật hiện hành
Theo Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng ủy quyền được hiểu như sau:
“Hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền.”
🔹 Đặc điểm pháp lý quan trọng của hợp đồng ủy quyền:
Mang tính đại diện và nhân danh;
Gắn chặt với ý chí, quyền và lợi ích của bên ủy quyền;
Thường mang tính cá nhân, khó tách rời khỏi chủ thể giao kết.
Chính đặc điểm này là cơ sở quan trọng để xác định việc chấm dứt ủy quyền khi có sự kiện pháp lý đặc biệt xảy ra.
⚠️ Các căn cứ pháp lý làm chấm dứt hợp đồng ủy quyền
📌 Chấm dứt hợp đồng theo quy định chung của Bộ luật Dân sự
Theo Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng dân sự chấm dứt trong nhiều trường hợp, trong đó có quy định đặc biệt quan trọng:
“Hợp đồng chấm dứt khi cá nhân giao kết hợp đồng chết mà hợp đồng phải do chính cá nhân đó thực hiện.”
📚 Quy định này là căn cứ pháp lý trực tiếp để xác định hiệu lực của hợp đồng ủy quyền khi người ủy quyền chết.
📌 Đặc thù của việc chấm dứt hợp đồng ủy quyền
Hợp đồng ủy quyền không chỉ chịu sự điều chỉnh của quy định chung mà còn chịu ảnh hưởng bởi bản chất pháp lý riêng của quan hệ ủy quyền, cụ thể:
Quyền ủy quyền gắn liền với chủ thể ủy quyền;
Khi người ủy quyền chết, ý chí pháp lý không còn tồn tại;
Bên được ủy quyền không thể tiếp tục nhân danh người đã chết để thực hiện giao dịch.
Do đó, việc chấm dứt hợp đồng ủy quyền là hệ quả pháp lý tất yếu.
>>> Xem thêm: Dịch vụ sang tên sổ đỏgiúp người dân hoàn tất thủ tục chuyển nhượng nhà đất đúng pháp luật
❓ Hợp đồng ủy quyền có chấm dứt khi người ủy quyền chết không?
📌 Khi người ủy quyền chết, hợp đồng ủy quyền đương nhiên chấm dứt hiệu lực pháp luật, kể từ thời điểm người đó qua đời, không phụ thuộc vào:
Bản chất đại diện mang tính cá nhân của hợp đồng ủy quyền.
👉 Như vậy, trong mọi trường hợp thông thường, chấm dứt hợp đồng ủy quyền là hậu quả pháp lý bắt buộc khi người ủy quyền chết.
🚫 Hệ quả pháp lý
Khi hợp đồng ủy quyền chấm dứt do người ủy quyền chết, sẽ phát sinh các hệ quả sau:
🛑 Bên được ủy quyền không còn quyền đại diện Không được tiếp tục ký kết, giao dịch, định đoạt tài sản nhân danh người đã chết.
📦 Chấm dứt quyền và nghĩa vụ từ hợp đồng ủy quyền Mọi quyền hạn phát sinh từ hợp đồng đều không còn giá trị pháp lý.
🔄 Hoàn trả kết quả thực hiện (nếu có) Nếu đã thực hiện một phần công việc, bên được ủy quyền phải bàn giao lại cho người thừa kế hợp pháp.
⚠️ Nếu vẫn tiếp tục thực hiện giao dịch sau khi hợp đồng ủy quyền đã chấm dứt, giao dịch đó có nguy cơ bị vô hiệu.
>>> Xem thêm: Công dân cần nắm rõ quy trình công chứng nhà đấtđể bảo đảm an toàn pháp lý khi giao dịch
🧾 Ví dụ minh họa thực tế
🏠 Ví dụ về ủy quyền bán nhà, đất
Ông A lập hợp đồng ủy quyền cho ông B thay mặt mình bán thửa đất X trong thời hạn 3 năm. Sau 1 năm, ông A qua đời.
📌 Hậu quả pháp lý:
Hợp đồng ủy quyền chấm dứt ngay khi ông A chết;
Ông B không còn quyền bán thửa đất;
Việc định đoạt đất phải do những người thừa kế của ông A thực hiện.
👉 Nếu ông B vẫn ký hợp đồng mua bán, giao dịch có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu.
⚖️ Ví dụ về ủy quyền tham gia tố tụng
Bà C ủy quyền cho luật sư D đại diện khởi kiện tranh chấp dân sự. Trong quá trình giải quyết vụ án, bà C qua đời.
📌 Kết quả pháp lý:
Hợp đồng ủy quyền chấm dứt hiệu lực;
Luật sư D không còn tư cách đại diện theo ủy quyền;
Người thừa kế của bà C phải xác lập ủy quyền mới hoặc trực tiếp tham gia tố tụng.
✅ Kết luận
🔹 Người ủy quyền chết → chấm dứt hợp đồng ủy quyền 🔹 Bên được ủy quyền chết → hợp đồng cũng chấm dứt 🔹 Không được tiếp tục sử dụng hợp đồng ủy quyền sau khi đã chấm dứt
📌 Việc hiểu đúng quy định về chấm dứt hợp đồng ủy quyền giúp hạn chế rủi ro pháp lý, đặc biệt trong các giao dịch nhà đất, thừa kế, tố tụng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
