Trong thực tế quản lý và sử dụng đất đai, không ít trường hợp sổ đỏ cấp sai đối tượng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất. Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) không đúng người có quyền sử dụng hợp pháp không chỉ làm phát sinh tranh chấp mà còn kéo theo nhiều hệ lụy pháp lý phức tạp. Vậy khi sổ đỏ cấp sai đối tượng thì xử lý thế nào? Người bị ảnh hưởng cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên quy định pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Nếu bạn từng cảm thấy phiền phức với các thủ tục rườm rà, thì phòng công chứng sẽ mang lại trải nghiệm hoàn toàn khác — đơn giản và rõ ràng.
1. Sổ đỏ cấp sai đối tượng là gì?
Sổ đỏ cấp sai đối tượng là trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người không đủ điều kiện, không có quyền sử dụng đất hợp pháp, hoặc không phải là người đang sử dụng đất thực tế theo quy định của pháp luật đất đai.
Một số trường hợp SĐ cấp sai đối tượng phổ biến:
Cấp sổ đỏ cho người lấn chiếm đất;
Cấp sổ đỏ cho người được tặng cho, chuyển nhượng trái pháp luật;
Cấp sổ đỏ không đúng người thừa kế hợp pháp;
Cấp sổ đỏ cho một người trong khi đất thuộc đồng sở hữu;
Cấp sổ đỏ dựa trên hồ sơ giả mạo, kê khai không đúng sự thật.
👉 Việc xác định SĐ cấp sai đối tượng là căn cứ quan trọng để yêu cầu thu hồi, hủy hoặc đính chính Giấy chứng nhận đã cấp.
2. Căn cứ pháp lý xử lý sổ đỏ cấp sai đối tượng
Việc xử lý SĐ cấp sai đối tượng được quy định rõ trong pháp luật đất đai, cụ thể:
📌 Luật Đất đai 2013
Khoản 2 Điều 106 Luật Đất đai 2013 quy định:
“Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp trong các trường hợp: a) Nhà nước cấp Giấy chứng nhận không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp…”
📌 Nghị định 43/2014/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 01/2017/NĐ-CP)
Quy định chi tiết về thẩm quyền, trình tự thu hồi sổ đỏ cấp sai đối tượng;
Làm rõ trách nhiệm của cơ quan cấp Giấy chứng nhận và quyền khiếu nại của người dân.
➡️ Như vậy, khi có căn cứ chứng minh SĐ cấp sai đối tượng, cơ quan nhà nước bắt buộc phải thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp sai.
Tùy từng trường hợp cụ thể, việc xử lý SĐ cấp sai đối tượng được thực hiện theo các hướng sau:
3.1. Thu hồi sổ đỏ đã cấp sai
Cơ quan đã cấp sổ đỏ có trách nhiệm ra quyết định thu hồi;
Việc thu hồi được thực hiện kể cả khi người được cấp không có lỗi.
3.2. Hủy sổ đỏ theo bản án, quyết định của Tòa án
Nếu có tranh chấp và đã được Tòa án giải quyết;
Căn cứ bản án có hiệu lực pháp luật, cơ quan đăng ký đất đai sẽ hủy SĐ cấp sai đối tượng.
3.3. Cấp lại sổ đỏ đúng đối tượng
Sau khi thu hồi, Nhà nước xem xét cấp lại sổ đỏ cho người sử dụng đất hợp pháp;
Người bị thiệt hại có thể yêu cầu bồi thường nếu có lỗi từ phía cơ quan nhà nước.
4. Ví dụ minh họa thực tế về sổ đỏ cấp sai đối tượng
Ví dụ thực tế:
Gia đình ông A sử dụng ổn định thửa đất từ năm 1995, có giấy tờ mua bán viết tay hợp pháp. Năm 2018, do sơ suất trong quá trình đo đạc và xác minh hồ sơ, UBND huyện đã cấp sổ đỏ cho ông B, là người hàng xóm lấn sang một phần đất của ông A.
Sau khi phát hiện sổ đỏ cấp sai đối tượng, ông A gửi đơn khiếu nại kèm chứng cứ sử dụng đất hợp pháp. Kết quả:
UBND huyện ban hành quyết định thu hồi sổ đỏ đã cấp cho ông B;
Đồng thời thực hiện thủ tục cấp sổ đỏ đúng cho ông A theo quy định pháp luật.
👉 Trường hợp này cho thấy, dù sổ đỏ đã được cấp nhưng vẫn có thể bị thu hồi nếu cấp sai đối tượng.
Sổ đỏ cấp sai đối tượng là vấn đề pháp lý nghiêm trọng nhưng hoàn toàn có thể xử lý được nếu người dân nắm rõ quy định pháp luật và thực hiện đúng trình tự khiếu nại, khởi kiện. Pháp luật đất đai hiện hành đã quy định rõ cơ chế thu hồi, hủy và cấp lại sổ đỏ nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất.
👉 Khi phát hiện sổ đỏ cấp sai đối tượng, người dân nên:
Thu thập đầy đủ giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất;
Gửi đơn khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền;
Trường hợp cần thiết, khởi kiện ra Tòa án để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
