Tài sản trong trường hợp xác định quyền sử dụng

Tài sản trong trường hợp xác định quyền sử dụng là vấn đề pháp lý quan trọng phát sinh trong nhiều giao dịch dân sự, đất đai, thừa kế và tranh chấp tài sản. Việc xác định đúng quyền sử dụng đối với từng loại tài sản không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của cá nhân, tổ chức mà còn hạn chế tranh chấp, bảo đảm tính hợp pháp trong quá trình quản lý và định đoạt tài sản.

>>> Xem thêm: Những lợi ích nào khiến dịch vụ làm sổ đỏ nhanh được quan tâm hiện nay?

1. Tài sản trong trường hợp xác định quyền sử dụng là gì?

Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Trong thực tiễn pháp lý, việc xác định quyền sử dụng tài sản thường đặt ra khi chủ thể không phải là chủ sở hữu nhưng đang khai thác, quản lý hoặc sử dụng tài sản trên cơ sở pháp luật hoặc thỏa thuận hợp pháp.

Căn cứ pháp lý:

Khoản 1 Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản.”

Quyền sử dụng tài sản có thể xuất hiện trong nhiều trường hợp như quyền sử dụng đất, quyền khai thác công trình, quyền sử dụng tài sản thuê, mượn hoặc tài sản thuộc sở hữu chung.

2. Quy định pháp luật về tài sản trong trường hợp xác định quyền sử dụng

2.1. Tài sản trong trường hợp xác định quyền sử dụng theo Bộ luật Dân sự

Bộ luật Dân sự ghi nhận quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt là các quyền năng cơ bản của chủ sở hữu.

Điều 189 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Quyền sử dụng là quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản.”

Như vậy, người có quyền sử dụng tài sản có thể được pháp luật hoặc chủ sở hữu cho phép khai thác công dụng của tài sản trong phạm vi nhất định mà không nhất thiết trở thành chủ sở hữu.

Ví dụ thực tế gồm:

• Người thuê nhà có quyền sử dụng nhà thuê theo hợp đồng.
• Người nhận giao đất có quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật đất đai.
• Thành viên sở hữu chung có quyền sử dụng tài sản chung theo thỏa thuận hoặc theo quy định pháp luật.

>>> Xem thêm: Giá trị sử dụng của sao y công chứng được áp dụng như thế nào?

2.2. Các loại tài sản thường phát sinh việc xác định quyền sử dụng

Trong thực tế, nhiều loại tài sản cần làm rõ chủ thể có quyền sử dụng để tránh tranh chấp.

Bao gồm:

• Quyền sử dụng đất.
• Nhà ở và công trình xây dựng.
• Tài sản thuê hoặc mượn.
• Tài sản thuộc sở hữu chung.
• Quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng hoặc giao dịch dân sự.

Đối với quyền sử dụng đất, pháp luật quy định quyền này được Nhà nước công nhận thông qua giấy chứng nhận hoặc căn cứ pháp lý hợp lệ khác.

3. Tài sản trong trường hợp xác định quyền sử dụng đối với đất đai và tài sản gắn liền với đất

3.1. Xác định quyền sử dụng đất theo pháp luật đất đai

Đất đai là loại tài sản đặc biệt thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Cá nhân, tổ chức được Nhà nước trao quyền sử dụng đất thông qua các hình thức luật định.

Điều 4 Luật Đất đai 2024 quy định:

“Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.”

Do đó, khi giải quyết tranh chấp hoặc thực hiện giao dịch, cần xác định rõ căn cứ phát sinh quyền sử dụng đất như:

• Nhà nước giao đất.
• Nhà nước cho thuê đất.
• Công nhận quyền sử dụng đất.
• Nhận chuyển nhượng, thừa kế hoặc tặng cho quyền sử dụng đất.

3.2. Tài sản trong trường hợp xác định quyền sử dụng khi có tranh chấp

Khi phát sinh tranh chấp, cơ quan có thẩm quyền thường xem xét:

• Hồ sơ pháp lý về tài sản.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng hoặc giấy tờ liên quan.
• Quá trình quản lý, sử dụng thực tế.
• Thỏa thuận giữa các bên.
• Chứng cứ chứng minh quyền và nghĩa vụ liên quan.

Việc xác minh toàn diện giúp xác định đúng người có quyền sử dụng hợp pháp và bảo đảm quyền lợi của các bên liên quan.

>>> Xem thêm: Những sai sót nhỏ khi thực hiện chứng thực chữ ký có thể khiến hồ sơ kéo dài thời gian xử lý như thế nào?

4. Tài sản trong trường hợp xác định quyền sử dụng trong giao dịch dân sự

Nhiều giao dịch dân sự đòi hỏi phải kiểm tra quyền sử dụng trước khi ký kết hoặc công chứng.

Một số giao dịch phổ biến gồm:

• Hợp đồng thuê tài sản.
• Hợp đồng cho mượn tài sản.
• Chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
• Thế chấp quyền sử dụng đất hoặc tài sản khác.
• Hợp đồng góp vốn bằng quyền tài sản.

Nếu quyền sử dụng không được xác định rõ hoặc không có căn cứ pháp lý hợp lệ, giao dịch có thể bị tuyên vô hiệu hoặc phát sinh tranh chấp kéo dài.

5. Lưu ý khi xác định quyền sử dụng tài sản

Để hạn chế rủi ro pháp lý, cá nhân và tổ chức cần chú ý:

• Kiểm tra đầy đủ giấy tờ pháp lý của tài sản.
• Xác định rõ chủ sở hữu và người có quyền sử dụng.
• Lập văn bản thỏa thuận hoặc hợp đồng rõ ràng.
• Thực hiện công chứng, chứng thực khi pháp luật yêu cầu.
• Lưu giữ hồ sơ, chứng cứ liên quan đến quá trình sử dụng tài sản.

Việc chủ động rà soát hồ sơ pháp lý sẽ giúp hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi trong các quan hệ dân sự.

>>> Xem thêm: Dịch thuật đa ngôn ngữ hỗ trợ nhiều ngôn ngữ cho hồ sơ học tập và công việc quốc tế

>>> Xem thêm: Tặng cho tài sản có điều kiện chăm sóc người tặng

Kết luận

Việc xác định quyền sử dụng đối với tài sản có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quản lý, khai thác và thực hiện giao dịch dân sự. Hiểu đúng quy định pháp luật về quyền sử dụng sẽ giúp cá nhân, tổ chức sử dụng tài sản hợp pháp, phòng ngừa tranh chấp và bảo đảm an toàn pháp lý trong mọi giao dịch liên quan.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com