Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTừ chối nhận tài sản thừa kế là quyền của người thừa kế theo quy định pháp luật dân sự. Tuy nhiên, việc từ chối không phải lúc nào cũng được chấp nhận mà phải thực hiện đúng thời điểm, đúng hình thức và không nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản của bản thân. Hiểu rõ quy định pháp luật sẽ giúp người thừa kế bảo vệ quyền lợi và tránh phát sinh tranh chấp.
>>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ đỏ nhanh có giúp người dân giảm áp lực thủ tục hay không?
1. Căn cứ pháp lý về Từ chối nhận tài sản thừa kế
Việc thừa kế và từ chối nhận di sản hiện nay được điều chỉnh chủ yếu bởi:
- Bộ luật Dân sự 2015
- Luật Công chứng 2014
- Các văn bản hướng dẫn thi hành có liên quan
Theo Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.”
Quy định này khẳng định quyền định đoạt của người thừa kế đối với phần di sản được hưởng.
2. Từ chối nhận tài sản thừa kế là gì?
2.1. Khái niệm Từ chối nhận tài sản thừa kế
Từ chối nhận di sản là việc người có quyền hưởng thừa kế không tiếp nhận phần tài sản mà mình được hưởng theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Việc từ chối có thể áp dụng đối với:
- Thừa kế theo di chúc
- Thừa kế theo pháp luật
- Di sản là bất động sản, tiền, quyền tài sản hoặc tài sản khác
Khi từ chối hợp lệ, người thừa kế được xem như không nhận phần di sản đó và việc phân chia sẽ thực hiện theo quy định pháp luật hoặc nội dung di chúc.
2.2. Các trường hợp thường xảy ra
Trên thực tế, việc không nhận di sản thường xuất phát từ các lý do như:
- Không có nhu cầu sử dụng tài sản
- Muốn nhường phần di sản cho người thân khác
- Di sản đang có tranh chấp
- Di sản gắn với nghĩa vụ tài chính lớn
Tuy nhiên, lý do từ chối phải bảo đảm không nhằm né tránh nghĩa vụ trả nợ hoặc nghĩa vụ tài sản khác.
>>> Xem thêm: Những trường hợp nào nên lựa chọn công chứng uỷ quyền?
3. Khi nào thực hiện Từ chối nhận tài sản thừa kế?
3.1. Thời điểm thực hiện theo quy định pháp luật
Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người thừa kế phải thể hiện ý chí từ chối trước thời điểm phân chia di sản.
Điều này đồng nghĩa rằng việc từ chối cần được thực hiện:
- Sau khi mở thừa kế (người để lại di sản chết)
- Trước khi di sản được chia cho các đồng thừa kế
Nếu tài sản đã hoàn tất việc phân chia, sang tên hoặc xác lập quyền sở hữu thì việc từ chối thường không còn giá trị pháp lý theo thủ tục thông thường.
3.2. Hình thức thể hiện việc từ chối
Ý chí từ chối phải được lập thành văn bản.
Văn bản này thường có các nội dung:
- Thông tin người để lại di sản
- Quan hệ thừa kế
- Loại tài sản để lại
- Nội dung thể hiện không nhận phần di sản
- Cam kết tự nguyện và không nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản
Trong nhiều trường hợp, văn bản được công chứng hoặc chứng thực để tăng giá trị pháp lý và thuận lợi cho quá trình khai nhận, phân chia di sản.
>>> Xem thêm: Những quy định về trình tự và thủ tục chứng thực chữ ký mà người dân cần đặc biệt lưu ý trước khi ký giấy tờ
4. Từ chối nhận tài sản thừa kế có cần công chứng không?
4.1. Quy định về công chứng văn bản từ chối
Pháp luật dân sự không bắt buộc mọi trường hợp đều phải công chứng văn bản từ chối.
Tuy nhiên, đối với di sản là:
- Nhà đất
- Quyền sử dụng đất
- Tài sản phải đăng ký quyền sở hữu
Thì việc công chứng thường được yêu cầu trong hồ sơ khai nhận hoặc phân chia di sản để cơ quan có thẩm quyền xử lý thủ tục sang tên.
4.2. Hồ sơ thường được yêu cầu
Khi lập văn bản từ chối, người thừa kế thường chuẩn bị:
- Giấy tờ tùy thân
- Giấy chứng tử của người để lại tài sản
- Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế
- Di chúc (nếu có)
- Giấy tờ về tài sản
Hồ sơ đầy đủ giúp hạn chế việc bổ sung hoặc kéo dài thời gian xử lý.
5. Những lưu ý quan trọng khi Từ chối nhận tài sản thừa kế
5.1. Không được dùng để trốn tránh nghĩa vụ tài sản
Đây là nguyên tắc đặc biệt quan trọng.
Nếu người thừa kế đang có nghĩa vụ tài chính với cá nhân hoặc tổ chức khác mà việc từ chối nhằm né tránh trách nhiệm trả nợ, cơ quan có thẩm quyền hoặc bên liên quan có thể xem xét tính hợp pháp của việc từ chối.
5.2. Cần thực hiện đúng thời điểm
Một trong những sai sót phổ biến là người thừa kế chậm thực hiện thủ tục sau khi tài sản đã phân chia xong.
Do đó, khi phát sinh quyền hưởng di sản, cần sớm xác định ý chí nhận hay không nhận để tránh rủi ro pháp lý và tranh chấp giữa các đồng thừa kế.
>>> Xem thêm: Dịch thuật lấy ngay giúp tiết kiệm thời gian cho hồ sơ du học và định cư như thế nào?
>>> Xem thêm: Tài sản trong trường hợp chia tài sản công ty: Xử lý ra sao?
Kết luận
Quyền từ chối hưởng di sản được pháp luật bảo vệ nhưng phải thực hiện đúng quy định về thời điểm, hình thức và mục đích. Từ chối nhận tài sản thừa kế chỉ hợp pháp khi được thực hiện trước khi phân chia di sản và không nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản đối với người khác. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và lập văn bản đúng quy định sẽ giúp quá trình giải quyết thừa kế diễn ra thuận lợi, hạn chế tranh chấp phát sinh.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com