Định giá tài sản công chứng: Quy định ra sao?

Định giá tài sản công chứng là vấn đề được nhiều cá nhân, tổ chức quan tâm khi thực hiện các giao dịch như mua bán, tặng cho, thế chấp hoặc chuyển nhượng tài sản. Việc xác định giá trị tài sản không chỉ ảnh hưởng đến nghĩa vụ tài chính mà còn liên quan trực tiếp đến phí công chứng và tính pháp lý của hợp đồng, giao dịch. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào về việc xác định giá trị tài sản khi công chứng?

>>> Xem thêm: Những lợi ích thực tế khi lựa chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ chuyên nghiệp hiện nay

1. Định giá tài sản công chứng là gì?

Định giá tài sản công chứng được hiểu là việc xác định giá trị của tài sản trong hợp đồng hoặc giao dịch được yêu cầu công chứng nhằm làm căn cứ tính phí công chứng, xác định nghĩa vụ thuế và bảo đảm tính minh bạch của giao dịch.

Tài sản được xác định khi công chứng thường bao gồm:

Nhà ở, quyền sử dụng đất
Xe ô tô, xe máy và tài sản phải đăng ký quyền sở hữu
Tài sản góp vốn, tài sản bảo đảm
Tài sản tặng cho, chuyển nhượng hoặc thế chấp
Các loại tài sản khác theo quy định pháp luật

Giá trị tài sản trong hồ sơ công chứng không phải lúc nào cũng do tổ chức hành nghề công chứng tự xác định mà còn phụ thuộc vào hồ sơ, chứng cứ và quy định pháp luật liên quan.

2. Quy định pháp luật về định giá

2.1. Căn cứ pháp lý về định giá

Việc xác định giá trị tài sản khi công chứng được điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật, bao gồm:

Luật Công chứng năm 2024
Bộ luật Dân sự năm 2015
Luật Đất đai năm 2024
Các văn bản quy định về phí công chứng và giá tài sản theo từng lĩnh vực

Theo quy định của pháp luật công chứng, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch và các giấy tờ liên quan nhưng không thay thế hoàn toàn chức năng thẩm định giá chuyên nghiệp.

Khoản 1 Điều 36 Luật Công chứng năm 2024 quy định:

Người yêu cầu công chứng phải cung cấp đầy đủ giấy tờ, tài liệu liên quan đến hợp đồng, giao dịch và chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của các tài liệu đã cung cấp.

Quy định này cho thấy người yêu cầu công chứng có trách nhiệm kê khai và xuất trình căn cứ chứng minh giá trị tài sản.

>>> Xem thêm: Nên lựa chọn văn phòng công chứng Hà Nội theo tiêu chí nào để an tâm giao dịch?

2.2. Định giá tài sản công chứng để tính phí công chứng

Một trong những mục đích quan trọng của Định giá tài sản là xác định mức phí công chứng phải nộp.

Thông thường, phí công chứng đối với hợp đồng có giá trị tài sản sẽ được tính dựa trên:

Giá trị tài sản ghi trong hợp đồng
Giá Nhà nước quy định đối với tài sản thuộc diện áp dụng bảng giá
Giá do các bên thỏa thuận nhưng không trái quy định pháp luật

Đối với quyền sử dụng đất và nhà ở, nếu giá trong hợp đồng thấp hơn giá do cơ quan Nhà nước quy định thì việc tính phí thường căn cứ theo mức giá được pháp luật quy định.

3. Các trường hợp xác định giá trị tài sản khi công chứng

3.1. Định giá tài sản công chứng đối với nhà đất

Nhà đất là nhóm tài sản phát sinh nhiều giao dịch công chứng nhất hiện nay.

Theo quy định pháp luật về đất đai và công chứng, giá trị nhà đất có thể căn cứ vào:

Giá ghi nhận trong hợp đồng
Bảng giá đất do cơ quan có thẩm quyền ban hành
Hồ sơ chứng minh
Giá trị thực tế của công trình gắn liền với đất

Trong trường hợp có dấu hiệu kê khai giá thấp bất thường nhằm giảm nghĩa vụ tài chính hoặc phí công chứng, công chứng viên có quyền yêu cầu làm rõ hoặc bổ sung tài liệu chứng minh.

3.2. Định giá tài sản đối với tài sản khác

Ngoài nhà đất, nhiều loại tài sản khác cũng phải xác định giá trị khi thực hiện công chứng, chẳng hạn:

Ô tô, xe máy
Tài sản góp vốn doanh nghiệp
Tài sản thế chấp
Máy móc, thiết bị hoặc tài sản có giá trị lớn

Đối với các tài sản này, việc xác định giá trị thường dựa trên giấy tờ mua bán, hóa đơn, hồ sơ đăng ký hoặc chứng thư thẩm định giá nếu cần thiết.

>>> Xem thêm: Những câu hỏi thường gặp khi công chứng mua bán nhà đất lần đầu

4. Khi nào cần thuê đơn vị thẩm định giá tài sản?

Không phải mọi giao dịch công chứng đều bắt buộc phải thuê tổ chức thẩm định giá.

Tuy nhiên, việc thẩm định giá độc lập có thể cần thiết trong các trường hợp:

Tài sản có giá trị lớn hoặc phức tạp
Các bên phát sinh tranh chấp về giá trị tài sản
Tài sản dùng để bảo đảm nghĩa vụ tài chính
Hồ sơ không đủ căn cứ xác định giá trị thực tế

Theo Bộ luật Dân sự năm 2015:

Các bên trong quan hệ dân sự có quyền thỏa thuận về giá và phương thức xác định giá, trừ trường hợp luật có quy định khác.

Quy định này bảo đảm quyền tự định đoạt của các bên nhưng vẫn phải tuân thủ giới hạn pháp luật đặt ra.

5. Lưu ý quan trọng về định giá

Khi thực hiện giao dịch có tài sản cần công chứng, người dân nên lưu ý:

Kê khai trung thực giá trị tài sản
Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc và giá trị tài sản
Không ghi giá thấp nhằm giảm thuế hoặc phí
Kiểm tra kỹ quy định áp dụng với từng loại tài sản
Trao đổi với công chứng viên khi có vướng mắc về giá trị giao dịch

Việc kê khai không đúng giá trị tài sản có thể dẫn đến rủi ro pháp lý, ảnh hưởng đến hiệu lực giao dịch và phát sinh tranh chấp sau này.

>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng quận Thanh Xuân – Quy trình rõ ràng, phục vụ chuyên nghiệp

>>> Xem thêm: Công chứng cam kết về việc duy trì tài sản chung

Kết luận

Định giá là bước quan trọng trong quá trình xác lập hợp đồng và giao dịch dân sự có công chứng. Pháp luật cho phép các bên thỏa thuận về giá trị tài sản nhưng vẫn đặt ra những nguyên tắc kiểm soát nhằm bảo đảm tính minh bạch, đúng pháp luật và phù hợp với nghĩa vụ tài chính phát sinh. Vì vậy, người yêu cầu công chứng cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, kê khai chính xác và hiểu rõ quy định để bảo vệ quyền lợi của mình trong mọi giao dịch.

Nếu bạn cần tư vấn pháp lý hoặc hỗ trợ lập, công chứng di chúc đúng quy định, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ qua hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hướng dẫn chi tiết. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
Xem thêm…

Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
Hotline: 0966.22.7979
Email: ccnguyenhue165@gmail.com

Câu hỏi thường gặp, Tin tức