Giá trị pháp lý của lời hứa trong các giao dịch dân sự
Trong đời sống hằng ngày, nhiều giao dịch được hình thành từ sự tin tưởng và những cam kết bằng lời nói. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ giá trị pháp lý của lời hứa trong giao dịch dân sự là như thế nào. Liệu một lời hứa miệng có được pháp luật bảo vệ? Khi nào lời hứa có thể ràng buộc trách nhiệm pháp lý?
Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể về lời hứa trong giao dịch dưới góc độ pháp luật dân sự, đồng thời đưa ra ví dụ minh họa thực tế để giúp người đọc dễ hình dung.
>>> Xem thêm: Lựa chọnvăn phòng công chứnguy tín giúp hạn chế rủi ro pháp lý trong hợp đồng
⚖️ Lời hứa trong giao dịch có được xem là hợp đồng không?
Theo quy định của Bộ luật Dân sự, hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Như vậy, về bản chất, một lời hứa trong giao dịch có thể được xem là thỏa thuận nếu đáp ứng đủ điều kiện về:
Chủ thể có năng lực hành vi dân sự
Sự tự nguyện
Mục đích, nội dung không vi phạm điều cấm của luật
Hình thức phù hợp với quy định pháp luật
Pháp luật dân sự Việt Nam không bắt buộc mọi giao dịch đều phải lập thành văn bản. Do đó, trong nhiều trường hợp, lời hứa miệng vẫn có thể có giá trị pháp lý.
Tuy nhiên, vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở giá trị pháp lý mà còn ở khả năng chứng minh khi xảy ra tranh chấp.
📌 Giá trị pháp lý của lời hứa trong giao dịch bằng lời nói
Không phải mọi lời hứa trong giao dịch dân sự đều vô hiệu nếu không có văn bản. Ví dụ:
Thỏa thuận mua bán tài sản nhỏ lẻ
Thỏa thuận vay tiền không thuộc trường hợp bắt buộc lập văn bản
Cam kết thực hiện một công việc cụ thể
Trong các trường hợp này, nếu có căn cứ chứng minh tồn tại sự thỏa thuận, Tòa án vẫn có thể công nhận giá trị pháp lý.
Khó khăn lớn nhất của lời hứa trong giao dịch là việc chứng minh. Khi không có hợp đồng bằng văn bản, bên yêu cầu phải cung cấp chứng cứ như:
Tin nhắn, email
Ghi âm, ghi hình hợp pháp
Nhân chứng
Chuyển khoản ngân hàng
Nếu không có chứng cứ rõ ràng, khả năng bảo vệ quyền lợi sẽ rất hạn chế.
💰 Lời hứa trong giao dịch vay tiền và rủi ro pháp lý
Vay tiền bằng lời nói là tình huống phổ biến trong đời sống.
📌 Ví dụ minh họa thực tế
Anh A cho bạn vay 200 triệu đồng chỉ dựa trên lời hứa sẽ hoàn trả sau 6 tháng. Không có giấy vay tiền, không có lãi suất thỏa thuận bằng văn bản. Sau thời hạn, người vay không trả và phủ nhận khoản vay.
Trong trường hợp này, nếu anh A không có chứng cứ như chuyển khoản ngân hàng hoặc tin nhắn xác nhận, việc chứng minh lời hứa trong giao dịch vay tiền là rất khó khăn.
Điều này cho thấy, dù lời hứa có thể có giá trị pháp lý, nhưng tính an toàn pháp lý lại phụ thuộc lớn vào khả năng chứng minh.
>>> Xem thêm: Dịch vụ sang tên sổ đỏhỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ đúng quy định pháp luật
🏠 Lời hứa trong giao dịch mua bán tài sản
Đối với một số loại tài sản như nhà đất, pháp luật bắt buộc hợp đồng phải được lập thành văn bản và công chứng. Khi đó, lời hứa trong giao dịch nếu chỉ tồn tại bằng lời nói sẽ không đủ điều kiện pháp lý.
Ví dụ, nếu một bên hứa bán nhà nhưng chưa lập hợp đồng công chứng, thì lời hứa đó chưa làm phát sinh quyền sở hữu cho bên mua. Người mua không thể yêu cầu sang tên chỉ dựa trên lời hứa miệng.
📌 Ví dụ minh họa thực tế
Chị B đặt cọc mua nhà dựa trên lời hứa của bên bán sẽ giữ giá trong 3 tháng, nhưng không lập văn bản rõ ràng về thỏa thuận giữ giá. Sau đó, bên bán tăng giá và từ chối giao dịch.
Do không có văn bản thể hiện nội dung cụ thể, chị B gặp khó khăn khi yêu cầu bảo vệ quyền lợi liên quan đến lời hứa trong giao dịch.
🤝 Lời hứa trong giao dịch hợp tác kinh doanh
Trong môi trường kinh doanh, nhiều thỏa thuận ban đầu chỉ được xác lập bằng lời nói. Tuy nhiên, khi phát sinh lợi nhuận hoặc thua lỗ, tranh chấp thường xảy ra.
🔎 Rủi ro từ lời hứa trong giao dịch hợp tác
Không rõ tỷ lệ góp vốn
Không có căn cứ chia lợi nhuận
Không xác định rõ trách nhiệm khi thua lỗ
📌 Ví dụ minh họa thực tế
Hai người bạn thỏa thuận bằng lời nói về việc cùng mở quán ăn và chia lợi nhuận 50/50. Khi quán có lãi, một bên cho rằng mình đầu tư nhiều công sức hơn nên yêu cầu chia lợi nhuận cao hơn.
Vì không có hợp đồng bằng văn bản, việc chứng minh nội dung lời hứa trong giao dịch hợp tác trở nên phức tạp và kéo dài.
>>> Xem thêm: Những lưu ý quan trọng khi lậpdi chúc nhằm bảo vệ quyền lợi người thừa kế
🛡️ Làm thế nào để bảo đảm giá trị pháp lý của lời hứa trong giao dịch?
Để hạn chế rủi ro, người dân nên:
📄 Lập văn bản thỏa thuận rõ ràng
Dù pháp luật không bắt buộc, việc lập văn bản giúp:
Làm rõ quyền và nghĩa vụ
Tăng khả năng chứng minh
Giảm thiểu tranh chấp
✍️ Thực hiện công chứng khi cần thiết
Đối với các giao dịch bắt buộc theo luật (như chuyển nhượng quyền sử dụng đất), việc công chứng là điều kiện để giao dịch có hiệu lực.
📲 Lưu giữ chứng cứ
Tin nhắn, email, sao kê ngân hàng có thể là căn cứ quan trọng nếu xảy ra tranh chấp liên quan đến lời hứa trong giao dịch.
🌟 Kết luận
Lời hứa trong giao dịch dân sự không phải lúc nào cũng vô giá trị. Trong nhiều trường hợp, lời hứa miệng vẫn có thể làm phát sinh quyền và nghĩa vụ pháp lý nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định pháp luật.
Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất của lời hứa là khó chứng minh khi tranh chấp xảy ra. Vì vậy, để bảo vệ quyền lợi của mình, các bên nên chuyển hóa lời hứa thành văn bản rõ ràng và tuân thủ đúng quy định về hình thức giao dịch. Chủ động phòng ngừa luôn là giải pháp an toàn hơn so với việc xử lý hậu quả pháp lý về sau.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
