Lập di chúc chung là giải pháp được nhiều cặp vợ chồng lựa chọn nhằm định đoạt tài sản chung, bảo vệ quyền lợi của con cái và bảo đảm cuộc sống cho người còn lại sau khi một bên qua đời. Việc lập đúng quy định pháp luật không chỉ giúp hạn chế tranh chấp thừa kế mà còn tạo sự minh bạch trong quá trình phân chia tài sản.
>>> Xem thêm: Những tiêu chí quan trọng khi chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói uy tín và minh bạch
1. Lập di chúc chung là gì?
Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Trong thực tế, vợ chồng thường có khối tài sản chung nên nhiều người lựa chọn hình thức di chúc chung để thống nhất việc phân chia tài sản.
Di chúc chung của vợ chồng thường áp dụng đối với:
- Nhà đất là tài sản chung
- Tiền tiết kiệm chung
- Tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân
- Tài sản dùng để bảo đảm cuộc sống cho con cái
Việc thỏa thuận rõ ràng ngay từ đầu giúp các thành viên trong gia đình tránh được mâu thuẫn sau này.
2. Căn cứ pháp lý khi lập di chúc chung
2.1. Quy định về quyền lập di chúc chung
Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản thuộc sở hữu của mình. Đối với tài sản chung vợ chồng, việc định đoạt cần có sự đồng thuận của cả hai bên.
Ngoài ra, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 cũng quy định tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân được xem là tài sản chung, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc được xác định là tài sản riêng.

2.2. Điều kiện để di chúc hợp pháp
Di chúc chỉ có giá trị pháp lý khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Người lập minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập
- Không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép
- Nội dung không vi phạm điều cấm của luật
- Hình thức phù hợp quy định pháp luật
Nếu vi phạm một trong các điều kiện trên, di chúc có thể bị tuyên vô hiệu toàn bộ hoặc một phần.
>>> Xem thêm: Các thủ tục quan trọng được xử lý hiệu quả tại công chứng gần đây
3. Lập di chúc chung giúp bảo vệ con cái như thế nào?
3.1. Bảo đảm quyền hưởng tài sản rõ ràng
Khi cha mẹ có sự thống nhất bằng văn bản, tài sản sẽ được phân chia cụ thể cho từng người con. Điều này giúp hạn chế tranh chấp giữa anh chị em trong gia đình.
Ví dụ:
- Con cả được nhận nhà đất
- Con út được nhận tiền tiết kiệm
- Một phần tài sản dành cho việc chăm sóc cha mẹ già
Việc xác định rõ quyền lợi giúp quá trình khai nhận di sản diễn ra thuận lợi hơn.
3.2. Tránh trường hợp tài sản bị phân tán
Nhiều trường hợp sau khi một người mất, tài sản bị chuyển nhượng hoặc phát sinh tranh chấp khiến quyền lợi của con cái bị ảnh hưởng. Di chúc hợp pháp sẽ là căn cứ quan trọng để bảo vệ người thừa kế.
3.3. Bảo vệ con chưa thành niên hoặc con mất khả năng lao động
Pháp luật hiện hành vẫn bảo vệ quyền hưởng di sản của:
- Con chưa thành niên
- Con đã thành niên nhưng mất khả năng lao động
- Cha mẹ già yếu phụ thuộc
Dù nội dung di chúc có quy định khác thì các đối tượng này vẫn có quyền hưởng phần di sản bắt buộc theo quy định pháp luật.
>>> Xem thêm: Vì sao nhiều hồ sơ bị từ chối do thực hiện chứng thực chữ ký không đúng quy định hiện hành?
4. Lập di chúc chung để bảo đảm cuộc sống cho người ở lại
4.1. Giữ ổn định nơi ở và sinh hoạt
Nhiều cặp vợ chồng lựa chọn để toàn bộ nhà ở cho người còn sống tiếp tục sử dụng đến cuối đời trước khi chia cho các con. Đây là phương án phổ biến nhằm bảo đảm cuộc sống ổn định cho người ở lại.
4.2. Hạn chế tranh chấp sau khi một bên qua đời
Nếu không có di chúc rõ ràng, người thân có thể xảy ra tranh chấp về:
- Quyền sở hữu nhà đất
- Quyền sử dụng tài sản chung
- Nghĩa vụ tài chính liên quan đến di sản
Một bản di chúc hợp pháp sẽ giúp giảm thiểu đáng kể các tranh chấp phát sinh.
5. Những lưu ý quan trọng khi lập di chúc chung
5.1. Xác định rõ tài sản chung và tài sản riêng
Đây là bước rất quan trọng để tránh nhầm lẫn trong quá trình phân chia di sản. Những tài sản có trước hôn nhân hoặc được tặng cho riêng cần được xác định cụ thể.
5.2. Nội dung cần rõ ràng, dễ hiểu
Di chúc nên ghi cụ thể:
- Thông tin người để lại tài sản
- Danh mục tài sản
- Người được hưởng
- Tỷ lệ hoặc phần tài sản được nhận
- Thời điểm có hiệu lực
Nội dung càng rõ thì càng hạn chế nguy cơ tranh chấp.
5.3. Nên công chứng hoặc chứng thực
Dù pháp luật không bắt buộc mọi trường hợp phải công chứng nhưng việc công chứng giúp tăng giá trị chứng cứ và giảm nguy cơ bị tranh chấp về sau.
Đối với tài sản lớn như nhà đất, việc công chứng di chúc thường được khuyến khích thực hiện.
6. Thủ tục lập di chúc chung của vợ chồng
Thông thường, thủ tục sẽ gồm các bước:
- Chuẩn bị giấy tờ cá nhân của vợ chồng
- Chuẩn bị giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản
- Soạn thảo nội dung di chúc
- Ký xác nhận trước công chứng viên hoặc người có thẩm quyền
- Lưu giữ bản di chúc đúng quy định
Các giấy tờ thường cần có gồm:
- CCCD hoặc hộ chiếu
- Giấy đăng ký kết hôn
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
- Hồ sơ tài sản khác liên quan
>>> Xem thêm: Công chứng quận Tây Hồ – Quy trình chuyên nghiệp, hỗ trợ tận tâm
>>> Xem thêm: Công chứng thỏa thuận về việc giải quyết tài sản đặc biệt vợ chồng
Kết luận
Lập di chúc chung không chỉ là giải pháp phân chia tài sản hợp pháp mà còn là cách giúp vợ chồng bảo vệ con cái, ổn định cuộc sống cho người ở lại và hạn chế tranh chấp trong gia đình. Để bảo đảm hiệu lực pháp lý, người lập di chúc cần tuân thủ đầy đủ quy định của Bộ luật Dân sự và nên thực hiện công chứng đối với các tài sản có giá trị lớn.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
