Nghĩa vụ cấp dưỡng và thỏa thuận tài sản trước hôn nhân
Trong quá trình lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân, nhiều cặp đôi quan tâm đến việc phân định tài sản nhưng lại băn khoăn: Liệu thỏa thuận này có thể điều chỉnh hoặc loại trừ nghĩa vụ cấp dưỡng hay không? Đặc biệt, khi hôn nhân chấm dứt hoặc phát sinh nghĩa vụ đối với con chung, cha mẹ, người thân, vấn đề cấp dưỡng theo thỏa thuận tài sản trước hôn nhân trở thành nội dung pháp lý quan trọng, dễ phát sinh tranh chấp nếu hiểu không đúng quy định của pháp luật.
>>> Xem thêm: Dịch vụ công chứng hỗ trợ tận nơi – xem chi tiết tại đây.
1. Nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của pháp luật hôn nhân và gia đình
Theo Điều 110 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, cấp dưỡng là việc:
Một người có nghĩa vụ đóng góp tiền hoặc tài sản khác
Để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người không sống chung
Trong trường hợp người đó chưa thành niên, đã thành niên nhưng không có khả năng lao động hoặc không có tài sản để tự nuôi mình
Ngoài ra, Điều 82 và Điều 83 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con
Nghĩa vụ này mang tính bắt buộc, không phụ thuộc vào tình trạng tài sản riêng hay tài sản chung
➡️ Như vậy, nghĩa vụ cấp dưỡng là nghĩa vụ nhân thân – tài chính đặc biệt, không đơn thuần là quan hệ tài sản.
2. Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân có điều chỉnh nghĩa vụ cấp dưỡng không?
Căn cứ Điều 47 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có quyền:
Thỏa thuận xác lập chế độ tài sản trước khi kết hôn
Quy định quyền, nghĩa vụ của vợ chồng đối với tài sản
Tuy nhiên, thỏa thuận tài sản trước hôn nhân chỉ điều chỉnh quan hệ tài sản, không làm thay đổi bản chất pháp lý của nghĩa vụ cấp dưỡng, bởi:
Nghĩa vụ cấp dưỡng gắn với quan hệ huyết thống, hôn nhân
Không phụ thuộc vào việc tài sản là riêng hay chung
➡️ Do đó, cấp dưỡng theo thỏa thuận tài sản trước hôn nhân không có nghĩa là được miễn nghĩa vụ cấp dưỡng, mà chỉ có thể liên quan đến nguồn tài sản dùng để thực hiện nghĩa vụ.
>>> Xem thêm: Mọi thủ tục phức tạp đã có dịch vụ cấp sổ đỏ lần đầu hỗ trợ nhanh gọn, rõ ràng, minh bạch.
3. Giới hạn pháp lý của thỏa thuận tài sản đối với nghĩa vụ cấp dưỡng
Theo Điều 50 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, thỏa thuận về chế độ tài sản bị tuyên vô hiệu nếu:
Vi phạm điều cấm của luật
Trái đạo đức xã hội
Xâm phạm nghiêm trọng quyền, lợi ích hợp pháp của con
Đồng thời, Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 quy định điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự, trong đó nội dung không được trái pháp luật, đạo đức xã hội.
Một bên từ bỏ toàn bộ quyền yêu cầu cấp dưỡng cho con
Loại trừ nghĩa vụ cấp dưỡng trong mọi trường hợp
đều có nguy cơ cao bị Tòa án tuyên vô hiệu.
4. Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân ảnh hưởng thế nào đến mức và phương thức cấp dưỡng?
Mặc dù không được loại trừ nghĩa vụ, thỏa thuận tài sản trước hôn nhân vẫn có thể gián tiếp tác động đến:
Khả năng tài chính của người có nghĩa vụ cấp dưỡng
Nguồn tài sản dùng để cấp dưỡng (tài sản riêng hay thu nhập chung)
Cách thức thực hiện cấp dưỡng (định kỳ, một lần, bằng tiền hoặc tài sản)
Theo Điều 116 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, mức cấp dưỡng được xác định căn cứ vào:
Thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ
Nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng
Ví dụ thực tế: Anh A và chị B có thỏa thuận tài sản trước hôn nhân, xác định toàn bộ cổ phần doanh nghiệp là tài sản riêng của anh A. Khi ly hôn, anh A vẫn phải cấp dưỡng cho con chung, và Tòa án căn cứ vào thu nhập từ doanh nghiệp này để xác định mức cấp dưỡng phù hợp, dù tài sản đó là tài sản riêng.
>>> Xem thêm: Từ nay, công chứng giấy tờ không còn phiền phức – nhờ Dịch vụ công chứng chuyên nghiệp.
5. Vai trò của công chứng viên
Theo Luật Công chứng 2014, công chứng viên có trách nhiệm:
Giải thích rõ cho các bên về giới hạn pháp lý của thỏa thuận tài sản
Từ chối công chứng nếu nội dung thỏa thuận vi phạm quyền lợi hợp pháp của con
Hướng dẫn các bên ghi nhận thỏa thuận đúng bản chất: không loại trừ nghĩa vụ cấp dưỡng
Trong thực tiễn, công chứng viên thường lưu ý:
Không ghi nhận điều khoản “miễn cấp dưỡng”
Chỉ nên ghi nhận nguyên tắc sử dụng tài sản để thực hiện nghĩa vụ tài chính trong tương lai
➡️ Điều này giúp hạn chế rủi ro pháp lý và tránh tranh chấp sau này.
6. Kết luận
Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân và nghĩa vụ cấp dưỡng có mối quan hệ chặt chẽ nhưng không đồng nhất. Pháp luật không cho phép loại trừ hoặc hạn chế nghĩa vụ cấp dưỡng thông qua thỏa thuận tài sản, bởi đây là nghĩa vụ mang tính bắt buộc nhằm bảo vệ quyền lợi của con và người phụ thuộc. Tuy nhiên, thỏa thuận tài sản vẫn có ý nghĩa trong việc xác định khả năng tài chính, nguồn tài sản và phương thức thực hiện cấp dưỡng. Để đảm bảo hiệu lực pháp lý và tránh tranh chấp, các bên nên lập thỏa thuận minh bạch, đúng luật và được công chứng hợp lệ.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
